Op grenswerken of bij installateurs die ook in Frankrijk inkopen, keert de vraag vaak terug: « Mag ik deze Franse 1P+N-automaat in België plaatsen? » Het antwoord hangt af van het nettype en van hoe het toestel overstromen detecteert en onderbreekt — niet van het NF-logo zelf.

Vergelijking tussen een Franse 1P+N-automaat en een tweepolige automaat voor bepaalde Belgische netten
Een 1P+N-automaat beschermt niet noodzakelijk beide geleiders tegen overstroom.

Wat men onder een Franse 1P+N-automaat verstaat

In de praktijk bedoelt men met « Franse 1P+N-automaat » een bipolair toestel (fasepool + nulpool), zeer gebruikelijk in Frankrijk, waar de huishoudelijke distributie meestal steunt op één fase en één nulgeleider.

Bij veel van die toestellen werkt de overstroomdetectie (thermisch en/of magnetisch) slechts op één geleider. De tweede pool onderbreekt mee, maar meet de stroom niet. Dat detail maakt het verschil met bepaalde Belgische installaties.

Reëel voorbeeld van een Franse 1P+N-automaat met overstroombeveiliging op één pool
Reëel voorbeeld van een 1P+N-automaat die vaak in Frankrijk wordt gebruikt: één pool is beveiligd, de nulgeleider wordt geschakeld.

De NF-markering is niet het probleem

Een toestel kan NF, CE of een andere productmarkering dragen zonder daarom de juiste keuze te zijn voor het plaatsingspunt. Het AREI « verbiedt » geen Franse nationale markering: het eist dat het beveiligingstoestel aangepast is aan het net en aan de te beschermen geleiders.

« NF-merk » verwarren met « niet conform in België » leidt tot verkeerde beslissingen: men wisselt van toestel om de verkeerde reden, of plaatst er een dat ondanks een andere markering ongeschikt blijft.

Belgische netten 2×230 V en 3×230 V: twee actieve geleiders

In België komen veel laagspanningsinstallaties niet overeen met het Franse schema « één fase + één nul ». Op netten 2×230 V of 3×230 V kunnen beide voedingsgeleiders van een eenfasige stroombaan actief zijn ten opzichte van de aarde.

Dan kan een overstroom op de ene of de andere geleider ontstaan. Als de automaat de stroom slechts aan één zijde detecteert, kan de andere zijde onderbeschermd blijven. Precies dat ziet de keurder wanneer het geplaatste toestel de vereiste bescherming op elke actieve geleider niet verzekert.

Wat het AREI eist (hoofdstuk 4.4)

Hoofdstuk 4.4 van Boek 1 behandelt de bescherming tegen overstromen. De onderafdelingen4.4.4.1 en 4.4.4.2 kaderen de keuze van de toestellen en de onderbreking van de betrokken geleiders: het toestel moet coherent zijn met de aard van de te beschermen geleiders.

In de praktijk, op een stroombaan waar meerdere geleiders actief zijn, is een toestel nodig waarvan de detectie (en de bijbehorende onderbreking) die geleiders dekt — en niet enkel een « fasepool » met een geschakelde nul zonder bewaking. Dat kruist ook met hetonderbrekingsvermogen van de automaaten deketen kabeldoorsnede / beveiligingin de berekeningsnota.

Wat controleren vóór plaatsing (of vóór de keuring)

  • het nettype op het plaatsingspunt (inclusief 2×230 V / 3×230 V indien van toepassing) ;
  • de technische fiche: overstroomdetectie op welke polen ;
  • de coherentie met heteendraadsschemaen de werkelijk geplaatste beveiligingen ;
  • het algemene kader van deelektrische AREI-keuring: het organisme controleert de geschiktheid van de beveiligingen, niet het aankoopland van het materieel.

Samenvatting

Een Franse 1P+N-automaat is niet « verboden » omdat hij Frans is. Hij kan in België ongeschikt zijn wanneer zijn overstroomdetectie slechts één geleider bewaakt, terwijl het net beide actief maakt. De juiste keuze volgt het AREI (hoofdstuk 4.4, onderafdelingen 4.4.4.1 en 4.4.4.2) en het reële schema van de installatie — niet enkel de productmarkering.

Veelgestelde vragen

Is een NF-automaat verboden in België?

Nee. Het AREI formuleert de eis niet op basis van de NF-markering of het land van oorsprong. De werkelijke eigenschappen van de automaat en zijn geschiktheid voor het Belgische net moeten worden gecontroleerd, met name het aantal geleiders waarop overstroomdetectie aanwezig is.

Wat is het verschil tussen een 1P+N-automaat en een 2P-automaat?

Een 1P+N-automaat kan beide geleiders onderbreken terwijl de overstroomdetectie slechts op één pool aanwezig is. Een echte 2P-automaat voorziet een aangepaste beveiliging op beide polen. Controleer altijd het schema en de documentatie van de fabrikant.

Waarom kan 3 × 230 V in België een probleem vormen met bepaalde 1P+N-automaten?

Op een 3 × 230 V-net zonder nulgeleider kan een monofasige 230 V-kring tussen twee lijngeleiders worden gevoed. Beide geleiders zijn dan actief. Het AREI vereist voor huishoudelijke monofasige of tweefasige kringen overstroomdetectie op beide actieve geleiders, behalve in de specifieke uitzondering van onderafdeling 4.4.4.2.